പങ്കജ് ഉദാസ് മുംബൈയിലെ ബ്രീച്ച് കാൻഡി ഹോസ്പിറ്റലിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു. ഭാര്യ ഫരീദ, പെൺമക്കൾ നയാബ്, രേവ
മാസങ്ങളോളം പാൻക്രിയാറ്റിക് ക്യാൻസറുമായി മല്ലിട്ട് ചികിത്സയിലായിരുന്നു.
1980-കളിൽ, ഉറുദു കവിതയുടെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ ആവിഷ്കാരങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഗസൽ .
ഗസലുകൾ ഇന്ത്യൻ സംഗീത വേദിയെ കീഴടക്കി.
വീട്ടിൽ നിന്ന് ഒരു കത്ത് ലഭിച്ചതിന് ശേഷമുള്ള ഒരു പിതാവിൻ്റെ വികാരങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന ഒരു പാട്ട് ഒരു രാജ്യത്തിൻ്റെ ഹൃദയത്തിൻ്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് കുതിച്ചു.
ചിട്ടി ആയീ ഹേ…..
ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രവാസികളെ കണ്ണീരിലാഴ്ത്തി.
“ടൂ നേ പൈസ ബഹുത് കമായാ, ഇസ് പൈസ നെ ദേശ് ഛുടായാ… (നീ ധാരാളം പണം സമ്പാദിച്ചു, അത് നിന്നെ നിൻ്റെ രാജ്യം വിടാൻ നിർബന്ധിതനാക്കി)”
പലരും കരഞ്ഞു, കൊതിക്കുന്ന അവരുടെ കണ്ണുനീർ അവരെ വീടുകളിലേക്കും ഓർമ്മകളിലേക്കും കൊണ്ടുപോയി.
2024 ഫെബ്രുവരി 26 ന് പത്മശ്രീ പങ്കജ് ഉദാസ് ദീർഘനാളത്തെ അസുഖത്തെത്തുടർന്ന് വിട പറഞ്ഞ വിവരം വളരെ ഭാരിച്ച ഹൃദയത്തോടെ നിങ്ങളെ അറിയിക്കുന്നതിൽ ഞങ്ങൾക്ക് ദുഃഖമുണ്ട്,” മകൾ നയാബ് ഒരു ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം പോസ്റ്റിൽ കുറിച്ചു.
ഗായകൻ്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ ചൊവ്വാഴ്ച നടക്കും.
രാഷ്ട്രപതി ദ്രൗപതി മുർമു, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി എന്നിവരും ഗായകൻ്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി.
“അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിൻ്റെ ഒരു വഴിവിളക്കായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഈണങ്ങൾ തലമുറകളെ മറികടന്നു.”
“വർഷങ്ങളായി അദ്ദേഹവുമായുള്ള എൻ്റെ വിവിധ ഇടപെടലുകൾ ഞാൻ ഓർക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വിടവാങ്ങൽ സംഗീത ലോകത്ത് ഒരിക്കലും നികത്താനാവാത്ത ശൂന്യതയാണ് അവശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.”
“അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളോടും ആരാധകരോടും അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഓം ശാന്തി,” മോദി എക്സിൽ കുറിച്ചു.
ഇന്നത്തെ കാലത്ത് അതിശയോക്തി കലർന്നതായി തോന്നാമെങ്കിലും, ചിട്ടി ആയീ ഹേ യ്ക്ക് ശേഷം, വിദേശത്ത് നിന്ന് നിരവധി ആളുകൾ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയിരുന്നു.
മറ്റ് പലരും തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ കാണാൻ കൊതിച്ചു.
മെഹ്ദി ഹസൻ, ഗുലാം അലി, ജഗ്ജിത് സിംഗ് എന്നിവരാൽ ഗസലുകളുടെ ലോകം ഭരിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ഉദാസിനെ ശ്രദ്ധേയമായ ഉയരത്തിലേക്ക് നയിച്ചത് ഈ ‘ചിട്ടി ആയീ ഹേ ഇഫക്റ്റ്’ ആയിരുന്നു.
1951-ൽ ഗുജറാത്തിലെ ജെറ്റ്പൂരിൽ ജനിച്ച ഉദാസ് സംഗീതത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന കുടുംബത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്.
കർഷകനായ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പിതാവ് ദിൽറൂബ വായിക്കുമായിരുന്നു.
12-ാം വയസ്സിൽ രാജ്കോട്ടിലെ സംഗീത നാട്യ അക്കാദമിയിൽ ഉദാസ് തബല പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി.
വോക്കൽ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം പഠിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് താൽപ്പര്യം തോന്നിയത് ഇവിടെ വച്ചാണ്.
അപ്പോഴേക്കും മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറും ഗായകനുമായ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ മൻഹർ മുംബൈയിലേക്ക് താമസം മാറിയിരുന്നു.
അദ്ദേഹം സംഗീതസംവിധായകരായ കല്യാണ്ജി ആനന്ദ്ജിയെ അവരുടെ റെക്കോർഡിംഗിൽ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.
മൻഹർ മുംബൈയിലായിരുന്നതിനാൽ, കുടുംബവും അവിടേക്ക് താമസം മാറി.
ഉദാസ് ഭെണ്ടി ബസാർ ഘരാനയിലെ പ്രശസ്ത ഗായകനും ഗുരുവുമായ മാസ്റ്റർ നവരംഗ് നാഗ്പുർക്കറിൽ നിന്ന് പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ആശാ ഭോസ്ലെ, സുമൻ കല്യാൺപൂർ, പണ്ഡിറ്റ് ജിതേന്ദ്ര അഭിഷേകി എന്നിവരെയും അദ്ദേഹമായിരുന്നു പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത്.
സെൻ്റ് സേവ്യേഴ്സിൽ സയൻസ് പഠിക്കുമ്പോൾ, ബീഗം അക്തറിൻ്റെ ഗസലുകളോയ് ഉദാസ് ആകൃഷ്ടനായി.
ഉദാസ് അപ്പോഴേക്കും ഹിന്ദി സിനിമകളിൽ പാടിക്കൊണ്ടിരുന്ന തൻ്റെ സഹോദരനെ പഠിപ്പിക്കുന്ന മൗലവി സാബിൽ നിന്ന് ഉറുദുവും അതിൻ്റെ ഉച്ചാരണവും പഠിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
1980-ൽ തൻ്റെ ആദ്യ ഗസൽ ആൽബമായ ആഹത് വിപണിയിൽ എത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, മാൻഹറും നിർമ്മലും ചേർന്ന് പങ്കജ് ഫാബുലസ് ത്രീ ബ്രദേഴ്സ് എന്ന ബാൻഡ് രൂപീകരിച്ചു.
ഒരു ഓർക്കസ്ട്രയ്ക്കൊപ്പം മുംബൈയിലുടനീളം പ്രകടനം നടത്തി.
രഹന സുൽത്താൻ അഭിനയിച്ച ചേതന (1970) എന്ന ചിത്രത്തിന് പേരുകേട്ട ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് ബി ആർ ഇഷാര പുതിയ ശബ്ദം വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഉദാസിൻ്റെ പേര് നിർദ്ദേശിച്ചത് ഈ ഷോകളിലൊന്നിലെ മുതിർന്ന സംഗീതസംവിധായക ഉഷാ ഖന്ന ആയിരുന്നു.
ഇഷാരയുടെ കാമ്നയ്ക്ക് (1972) വേണ്ടിയുള്ള ഗസൽനുമ കൃതിയായ തും കഭി സാംനേ ആ ജാവോ എന്ന ഗാനം ഓഡിഷൻ പൂർത്തിയാക്കി ഉദാസ് പാടി.
ഈ ഗാനത്തിന് മികച്ച സ്വീകാര്യത ലഭിച്ചു.
പുതിയ പിന്നണി ഗായകർക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സമയമായിരുന്നു.
സിനിമകളുടെ വിജയത്തിനായി മുഹമ്മദ് റഫി, ലതാ മങ്കേഷ്കർ, കിഷോർ കുമാർ, മന്നാ ഡേ തുടങ്ങിയ അക്കാലത്തെ ഹിറ്റ് ശബ്ദങ്ങളെ ആയിരുന്നു ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്.
ഒരു ഘട്ടത്തിൽ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് കാനഡയിലേക്ക് മാറാൻ തീരുമാനിച്ച ഉദാസിന് ഇത് കഠിനമായ സമയങ്ങളായിരുന്നു.
കഴിഞ്ഞ വർഷം വരെ സ്ഥിരമായി ഗസൽ കച്ചേരികളിൽ അവതരിപ്പിച്ചു.
അസുഖം കാരണം അദ്ദേഹം കച്ചേരി നിർത്തി.
ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വികാരങ്ങൾ ഉണർത്തുന്ന ഒരു ശബ്ദം രാജ്യത്തിന് നഷ്ടമായെന്ന് ഉദാസിൻ്റെ വേർപാടിൽ, യാഷ് രാജ് ഫിലിംസ് പറഞ്ഞു.